Υπερμετρωπία

Η υπερμετρωπία είναι μια διαθλαστική ανωμαλία κατά την οποία το φως εστιάζεται πίσω από τον αμφιβληστροειδή, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται κυρίως η κοντινή όραση και, σε μέτριο βαθμό, και η μακρινή. Αυτό συμβαίνει όταν το αξονικό μήκος του οφθαλμού είναι μικρότερο από το φυσιολογικό ή όταν η καμπυλότητα του κερατοειδούς και του φακού είναι μικρή.
Ο φυσιολογικός οφθαλμός έχει συνήθως υπερμετρωπία κατά τη γέννηση. Συχνά αυτή μειώνεται κατά τα σχολικά χρόνια και μπορεί να μηδενιστεί στην εφηβεία, χάρη στη φυσική ικανότητα του ματιού να προσαρμόζει την εστίασή του.

Η υπερμετρωπία οφείλεται σε παράγοντες που επηρεάζουν τη δομή και τη διαθλαστική ισχύ του οφθαλμού. Συχνότερα προκαλείται από μικρό αξονικό μήκος του βολβού, κάτι που αποτελεί τον κυριότερο λόγο εμφάνισής της. Άλλες αιτίες περιλαμβάνουν μειωμένη καμπυλότητα του κερατοειδούς ή του φακού, γενετική προδιάθεση, συγγενείς ανατομικές διαφοροποιήσεις ή ηλικιακές αλλαγές που επηρεάζουν την ικανότητα του φακού να εστιάζει σωστά. Σε αρκετές περιπτώσεις η υπερμετρωπία υπάρχει λανθάνουσα και γίνεται συμπτωματική σε μεγαλύτερη ηλικία.

Η υπερμετρωπία μπορεί να προκαλέσει μια σειρά από ενοχλήματα που επηρεάζουν κυρίως την κοντινή όραση, ενώ σε μεγαλύτερους βαθμούς επηρεάζεται και η μακρινή. Συχνά ο ασθενής παρατηρεί θολή κοντινή όραση, δυσκολία στη συγκέντρωση όταν διαβάζει ή εργάζεται σε οθόνη, καθώς και κόπωση ή πονοκέφαλο μετά από εργασία που απαιτεί προσοχή. Πολλοί υπερμέτρωπες περιγράφουν αίσθημα καψίματος, βάρους ή θολούρα, ιδιαίτερα όταν δεν χρησιμοποιούν διορθωτικά γυαλιά. Σε κάποιες περιπτώσεις απαιτείται «προσπάθεια» ή στένωση των βλεφάρων (straining) για καθαρή όραση, κάτι που οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερη καταπόνηση.

Κατά τη γέννηση, ο φυσιολογικός οφθαλμός παρουσιάζει υπερμετρωπία, η οποία αυξάνεται μέχρι τα πρώτα σχολικά χρόνια και, σύμφωνα με την κλασική θεωρία, μειώνεται και συχνά μηδενίζεται στην εφηβεία χάρη στην ισχυρή ικανότητα προσαρμογής του παιδικού ματιού.
Στα παιδιά, όμως, η υπερμετρωπία μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη της διόφθαλμης όρασης και να οδηγήσει σε στραβισμό ή αμβλυωπία (τεμπέλικο μάτι), αν δεν αντιμετωπιστεί. Γι’ αυτό ο οφθαλμίατρος συνήθως συνιστά γυαλιά σε μικρή ηλικία ώστε να εξασφαλιστεί η σωστή ανάπτυξη του οπτικού συστήματος.

Κατά την εφηβεία, η ισχυρή προσαρμογή του φακού επιτρέπει στους περισσότερους υπερμέτρωπες να βλέπουν καθαρά χωρίς διορθωτικά γυαλιά. Με την πάροδο των ετών, όμως, η ικανότητα αυτή μειώνεται.
Έτσι, η λανθάνουσα υπερμετρωπία γίνεται συμπτωματική (κλινική manifest υπερμετρωπία) και ο ασθενής αρχίζει να αντιλαμβάνεται πονοκεφάλους, κόπωση ή θολούρα μετά από κοντινή εργασία. Αν δεν χρησιμοποιεί γυαλιά, μπορεί να εμφανίζεται θολούρα ακόμη και στη μακρινή όραση.
Κλινικά, στους υπερμέτρωπες παρατηρείται συχνή ανάγκη αλλαγής βαθμών, και δεν είναι καθόλου σπάνιο η υπερμετρωπία να αυξηθεί μέχρι περίπου την ηλικία των 55 ετών.

Η υπερμετρωπία διαγιγνώσκεται από εξειδικευμένο οφθαλμίατρο μέσω πλήρους οφθαλμολογικής εξέτασης. Εκτός από τον έλεγχο διάθλασης, συχνά απαιτούνται συμπληρωματικές εξετάσεις ώστε να αποκλειστούν άλλες παθήσεις ή συνοδές οφθαλμικές ανωμαλίες. Η αξιολόγηση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική στα παιδιά, καθώς η έγκαιρη διάγνωση συμβάλλει στην ομαλή ανάπτυξη της όρασης και προλαμβάνει προβλήματα όπως στραβισμό ή μειωμένη όραση του ενός ματιού.

Στην Athens Vision αντιμετωπίζουμε την υπερμετρωπία με ένα πλήρες φάσμα σύγχρονων μεθόδων, η επιλογή των οποίων εξατομικεύεται με βάση την ηλικία, τον βαθμό υπερμετρωπίας, την ποιότητα του κερατοειδούς και την παρουσία ή μη πρεσβυωπίας.

1. Γυαλιά και φακοί επαφής

Η υπερμετρωπία αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με διορθωτικά γυαλιά, φακούς επαφής ή διαθλαστική χειρουργική. Τα γυαλιά και οι φακοί επαφής αποτελούν μια άμεση και ασφαλή λύση, προσφέροντας καθαρή όραση σε όλες τις αποστάσεις. Οι φακοί επαφής αποτελούν επιλογή για όσους επιθυμούν μεγαλύτερη άνεση ή δεν θέλουν να χρησιμοποιούν γυαλιά, ωστόσο απαιτούν σωστή υγιεινή και τακτικούς ελέγχους.

2. Διαθλαστική χειρουργική με Laser (femtoLASIK / PRK)

Για ασθενείς που πληρούν τα κατάλληλα κριτήρια, η υπερμετρωπία μπορεί να διορθωθεί μόνιμα μέσω διαθλαστικής επέμβασης με Excimer Laser (LASIK και λιγότερο συχνά PRK). Η τεχνική αυτή αυξάνει  την καμπυλότητα του κεντρικού κερατοειδούς, αυξάνοντας τη διαθλαστική του ισχύ ώστε το φως να εστιάζει ακριβώς πάνω στον αμφιβληστροειδή. Η μέθοδος ενδείκνυται κυρίως σε χαμηλή έως μέτρια υπερμετρωπία (έως περίπου +4,00 έως +5,00 διοπτρίες), σε σχετικά νεαρούς ή μεσήλικες ασθενείς με σταθερή διάθλαση και επαρκές πάχος και ποιότητα κερατοειδούς.

3. Φακικοί ενδοφακοί (Phakic IOLs)

Σε νέους ασθενείς με υψηλή υπερμετρωπία ή σε περιπτώσεις όπου η μορφολογία του κερατοειδούς αποκλείει την επέμβαση με laser, μπορεί να εφαρμοστεί η τοποθέτηση φακικού ενδοφακού. Πρόκειται για έναν εξειδικευμένο ενδοφθάλμιο φακό που τοποθετείται μέσα στο μάτι (συνήθως στον οπίσθιο θάλαμο, μπροστά από τον φυσικό κρυσταλλοειδή φακό) χωρίς να αφαιρείται ο κρυσταλλοειδής. Η μέθοδος προσφέρει εξαιρετική ποιότητα όρασης και είναι αναστρέψιμη, διατηρώντας παράλληλα την προσαρμοστική ικανότητα του ματιού στους νεότερους ασθενείς. Η μέθοδος αυτή (ΙCL Visian V4)αφορά  βασικά σε ασθενείς με υψηλή μυωπία/ μυωπικό αστιγματισμό, αλλά κατ εξαίρεση και σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να έχει εφαρμογή και σε ασθενεί αμε υπερμετρωπία.

4. Διαθλαστική Αντικατάσταση Φακού — PRELEX / Refractive Lens Exchange (RLE)

Η Διαθλαστική Αντικατάσταση Φακού (Refractive Lens Exchange — RLE), ευρέως γνωστή και ως PRELEX (PResbyopic Lens EXchange) ή ως αφαίρεση καθαρού/προ-καταρρακτικού κρυσταλλοειδούς (Clear / Near-Clear Lens Extraction), αποτελεί την επέμβαση εκλογής για τη διόρθωση της υπερμετρωπίας σε ασθενείς ηλικίας περίπου 50 ετών και άνω, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει πρεσβυωπία ή πρώιμες αλλοιώσεις διαφάνειας του κρυσταλλοειδούς φακού.

Πρόκειται τεχνικά για την ίδια χειρουργική επέμβαση με αυτήν του καταρράκτη — μικροτομή 2,2 mm, υπερηχητική φακοθρυψία και ένθεση εξατομικευμένου ενδοφακού — με τη διαφορά ότι ο φυσικός φακός αφαιρείται προληπτικά, πριν εξελιχθεί σε λειτουργικά σημαντικό καταρράκτη. Στην υπερμετρωπία, το PRELEX προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι του laser: είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό σε υψηλούς βαθμούς υπερμετρωπίας (πέραν των +4,00 έως +5,00 διοπτριών), δεν εξαρτάται από το πάχος ή τη γεωμετρία του κερατοειδούς, και αντιμετωπίζει ταυτόχρονα την πρεσβυωπία μέσω της επιλογής premium ενδοφακού. Επιπλέον, αποτρέπει την ανάγκη μελλοντικής επέμβασης καταρράκτη, καθώς ο φυσικός φακός που αφαιρείται δεν θα ξαναδημιουργήσει καταρράκτη.

Κατηγορίες Premium Ενδοφακών (IOLs)

Στην Athens Vision εξειδικευόμαστε στη διαθλαστική χειρουργική φακού με χρήση premium ενδοφακών τελευταίας γενιάς. Η επιλογή του κατάλληλου ενδοφακού γίνεται εξατομικευμένα, με βάση την ανατομία του οφθαλμού, τις οπτικές απαιτήσεις της καθημερινότητας του ασθενούς και τις προτεραιότητές του. Οι βασικές κατηγορίες περιλαμβάνουν:

Μονοεστιακοί υψηλής ποιότητας (Enhanced Monofocal): παρέχουν άριστη μακρινή όραση και εκτεταμένο ενδιάμεσο πεδίο, με ελάχιστα οπτικά φαινόμενα.

Εκτεταμένου βάθους εστίασης (EDOF — Extended Depth of Focus): δημιουργούν μια συνεχή εστιακή ζώνη από μακριά έως ενδιάμεση απόσταση, με μειωμένα δυσφωτικά φαινόμενα σε σχέση με τους πολυεστιακούς.

Τριεστιακοί (Trifocal): παρέχουν τρία διακριτά εστιακά πεδία (μακριά, ενδιάμεσα, κοντά), προσφέροντας τη μεγαλύτερη δυνατή ανεξαρτησία από γυαλιά για ασθενείς που επιθυμούν πλήρη οπτική ελευθερία.

Τορικοί (Toric): ενσωματώνουν διόρθωση κερατοειδικού αστιγματισμού και διατίθενται σε όλες τις παραπάνω κατηγορίες (toric monofocal, toric EDOF, toric trifocal), διορθώνοντας ταυτόχρονα υπερμετρωπία και αστιγματισμό σε μία επέμβαση.

Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας εξαρτάται από την ηλικία, τον βαθμό υπερμετρωπίας, την παρουσία ή μη πρεσβυωπίας, την κατάσταση του κρυσταλλοειδούς φακού και την ποιότητα της όρασης που επιδιώκει ο ασθενής. Στην Athens Vision, μετά από εκτεταμένο προεγχειρητικό έλεγχο, ο οφθαλμίατρος προτείνει το πλέον κατάλληλο εξατομικευμένο πλάνο, με γνώμονα την ασφάλεια και τη μέγιστη οπτική απόδοση.

Η υπερμετρωπία δεν μπορεί να προληφθεί, αλλά η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή παρακολούθηση συμβάλλουν στην αποφυγή επιπλοκών. Ο τακτικός οφθαλμολογικός έλεγχος είναι απαραίτητος σε παιδιά σχολικής ηλικίας και ενήλικες άνω των 40 ετών. Η σωστή εργονομία στην εργασία με οθόνη, η επαρκής ξεκούραση των ματιών και η ενημέρωση γονέων και εκπαιδευτικών για την ανάγκη ελέγχου όρασης στα παιδιά βοηθούν στην έγκαιρη αναγνώριση προβλημάτων.

Παράλληλα, η αξιολόγηση για λανθάνουσα υπερμετρωπία στα παιδιά μπορεί να προλάβει την εμφάνιση στραβισμού ή αμβλυωπίας, ενώ η παρακολούθηση στους ενήλικες διασφαλίζει ότι τυχόν συμπτωματική υπερμετρωπία αντιμετωπίζεται άμεσα και δεν επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα.

Στην Athens Vision εφαρμόζονται πολλές διαφορετικές επεμβάσεις που προσαρμόζονται στις ανάγκες του κάθε ασθενούς. Η διαθλαστική χειρουργική – επεμβάσεις με laser δεν αποτελεί πλέον μια ριψοκίνδυνη και αμφίβολης αποτελεσματικότητας και ασφάλειας εναλλακτική λύση. Στη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα η διαθλαστική χειρουργική έχει καθιερωθεί ως μόνιμη, ασφαλής και οικονομική λύση σχεδόν σε όλες τις διαθλαστικές ανωμαλίες (μυωπία, αστιγματισμός, υπερμετρωπία, πρεσβυωπία). Τα εκατομμύρια των ασθενών που έχουν απαλλαγεί απ’ τα γυαλιά τους με επεμβάσεις laser είναι η απτή απόδειξη της αξίας της διαθλαστικής χειρουργικής στη θεραπεία της μυωπίας, του αστιγματισμού, της υπερμετρωπίας και της πρεσβυωπίας.

Διαβάστε περισσότερα εδώ.